Op 18 maart is het weer zover. Gemeenteraadsverkiezingen Winterswijk 2026. We mogen weer naar de stembus. Negen partijen stellen zich kandidaat voor de gemeenteraad. Er zijn veel thema’s waarop je je stem kunt baseren: wonen, zorg, duurzaamheid, bereikbaarheid. Maar in deze blog wil ik me richten op een thema dat mij na aan het hart ligt en dat in Winterswijk bijzonder urgent is: armoede.

Niet als politiek statement, maar als feit. Want de cijfers liegen er niet om. En de vraag die ik mezelf stel, is: welke partij neemt dit serieus genoeg om er daadwerkelijk iets aan te doen?

Hoe groot is het armoedeprobleem in Winterswijk?

Winterswijk is een prachtige gemeente, maar kent hardnekkige sociale problematiek. Verhoudingsgewijs heeft Winterswijk meer huishoudens in de bijstand en hogere uitgaven aan bijzondere bijstand dan vergelijkbare buurgemeenten in de Achterhoek. Alleen al aan bijzondere bijstand geeft de gemeente bijna anderhalf miljoen euro per jaar uit. De kledingbank helpt bovendien honderden mensen per jaar.

De oorzaken liggen deels in het verleden. De verdwenen textielindustrie liet een laag opgeleide beroepsbevolking achter, met intergenerationele armoede als gevolg. Maar verleden of niet — dit is een probleem van vandaag.

Wat heeft de huidige gemeenteraad gedaan aan armoedebeleid?

Al in 2018 omarmde Winterswijk de ambitie Armoedevrij Winterswijk 2040. Een mooie stip op de horizon. Maar in de raadsperiode 2022–2026 is die ambitie financieel ondermijnd: bij de begrotingsbehandeling van 2 november 2023 schrapte de raad het structurele budget voor de opgave Armoedevrij Winterswijk, maar stelde tegelijk via een amendement éénmalig €50.000 beschikbaar om de doelstelling toch overeind te houden.

Het nieuwe beleidsplan, mogelijk gemaakt door de éénmalige €50.000, werd in mei 2025 door het college vastgesteld. Het bevat goede punten: verhoging van de inkomensgrens voor meedoenregelingen naar 130% minimumloon, een pilot Perspectief naar Tilburgs model, en meer samenwerking tussen hulporganisaties.

Maar er is één probleem: het plan staat in de begroting 2026–2029, maar de nieuwe raad die op 18 maart aantreedt, moet beslissen of de financiering ook daadwerkelijk overeind blijft.

Wat beloven de 9 partijen bij de gemeenteraadsverkiezingen Winterswijk 2026?

SAMEN Winterswijk (lijst 1)

SAMEN Winterswijk — een fusie van Morgen en Winterswijks Belang — benadrukt in zijn programma de waarden van solidariteit en naoberschap: omzien naar elkaar, zorg dicht bij huis. De partij wil investeren in zorg, welzijn en sociale cohesie, en spreekt van betaalbare woningen voor mensen met een kleine beurs. Een aparte paragraaf over armoede of schuldhulpverlening ontbreekt echter in het gepubliceerde programma. De benadering is indirect: als de sociale infrastructuur goed is, vallen er minder mensen door de mand.

Voor Winterswijk (lijst 2)

Als huidige grootste coalitiepartij draagt Voor Winterswijk mede verantwoordelijkheid voor zowel de ambitie als de bezuiniging op het armoedebudget in 2023. Een uitgewerkt programmastandpunt over armoede is niet online beschikbaar. Individuele kandidaten noemen sociale vraagstukken — waaronder armoede, werkloosheid en eenzaamheid — als persoonlijk aandachtspunt. De partij legt de nadruk op economische versterking en leefbaarheid als indirecte aanpak van sociale kwetsbaarheid.

CDA (lijst 3)

Het CDA hanteert het motto Met elkaar, voor elkaar en vertrekt vanuit de gedachte dat mensen in eerste instantie zelf en via de gemeenschap problemen oplossen, met de overheid als vangnet. De gemeente moet zorg beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar houden. Een concrete uitwerking van armoedebeleid is niet gedetailleerd uitgewerkt in het programma. De nadruk ligt op gemeenschapskracht en samenwerking met maatschappelijke organisaties.

D66 (lijst 4)

D66 Winterswijk heeft een van de meest expliciete armoedestandpunten. De partij wil toewerken naar een armoedevrij Winterswijk in 2040 en benoemt dat dit begint met bestaanszekerheid, maatwerk en vertrouwen — en dat de gemeente mensen moet helpen, niet vastzetten in schulden. D66 zet sterk in op preventie: sport, cultuur, onderwijs en bibliotheken als instrumenten om zwaardere problemen vroeg voor te zijn.

PvdA (lijst 5)

De PvdA heeft het meest uitgewerkte armoedestandpunt van alle partijen. De partij pleit voor een toegankelijk armoedebeleid waarbij minimaregelingen automatisch worden toegekend, schulden actief worden aangepakt — ook bij mensen die zelf niet aankloppen — en mensen waar nodig worden geholpen met kwijtschelding van gemeentelijke schulden. De PvdA wil basisbanen invoeren: betaald werk voor mensen die nu langs de kant staan, als opstap naar de arbeidsmarkt. De kandidaten stellen dat ook in Winterswijk kinderen zonder ontbijt naar school komen — en dat dit onaanvaardbaar is. De PvdA wil kansenongelijkheid ook via onderwijs aanpakken, onder meer met een verlengde schooldag op scholen waar achterstanden het grootst zijn.

VVD (lijst 6)

De VVD legt in haar programma de nadruk op woningbouw, economische groei, een sluitende begroting en het niet verhogen van de OZB. Expliciete armoedeplannen ontbreken in de gepubliceerde speerpunten. De redenering die past bij de VVD-lijn is dat groei, werk en eigen verantwoordelijkheid de beste bescherming zijn tegen armoede.

Lijst 8 Winterswijk (lijst 7)

Van Lijst 8 Winterswijk is geen verkiezingsprogramma online beschikbaar. Er valt daardoor op basis van de beschikbare informatie niets te zeggen over hun standpunt rondom armoede.

ORDA/ORP (lijst 8)

Van ORDA/ORP — met drie kandidaten de kleinste partij op de lijst — is eveneens geen toegankelijk verkiezingsprogramma beschikbaar. Hun standpunt over armoedebeleid is onbekend.

Daadkracht.nu (lijst 9)

Daadkracht.nu presenteert zich als een onafhankelijke middenpartij en zet in op betaalbaar wonen, herontwikkeling van bedrijventerreinen en behoud van het coulisselandschap. Armoede en armoedebeleid worden als thema niet expliciet benoemd in de beschikbare programmateksten.

Drie vragen om jezelf te stellen vóór je stemt

Je stemt op 18 maart. Houd bij jouw keuze de volgende vragen in je achterhoofd:

Benoemt de partij armoede als zelfstandig probleem? Er is een verschil tussen partijen die armoede zien als bijeffect van economische tegenwind, en partijen die het benoemen als een structureel onrecht dat directe overheidsinzet vraagt.

Zijn er concrete maatregelen, of blijft het bij mooie woorden? Aandacht voor het thema is mooi. Maar welke specifieke instrumenten noemt een partij — meedoenregelingen, schuldhulp, bijstandsbeleid, kindregelingen?

Welke partij is bereid er ook geld voor vrij te maken? Het beleidsplan Armoedevrij Winterswijk 2040 ligt er. Het is vastgesteld, maar nog niet gefinancierd. Kijk dus niet alleen naar verkiezingsbeloften, maar ook naar het financiële verhaal erachter.

Tot slot

Armoede in Winterswijk is geen abstractie. Het zijn gezinnen die aankloppen bij de kledingbank, ouderen die moeten kiezen tussen eten en verwarming en kinderen die bijvoorbeeld niet mee kunnen op schoolreisje. De gemeente heeft een ambitie uitgesproken: armoedevrij in 2040. Of die ambitie meer is dan een slogan, hangt af van de raad die op 18 maart wordt gekozen.

Stem geïnformeerd. En stem.

---

Deze blog is gebaseerd op gepubliceerde verkiezingsprogramma’s, gemeentelijke beleidsdocumenten en berichtgeving van RTV Slingeland. Alle partijen zijn zo objectief mogelijk weergegeven op basis van beschikbaar bronmateriaal.

---