We leven in een onzekere tijd, maar over één ding zijn de meeste mensen het volgens mij wel eens: het moet wel leuk blijven. Ik heb groot respect en bewondering voor mensen die in deze tijd nog altijd blijmoedig, opgewekt en positief kunnen blijven. Mij lukt dat bij vlagen wel, maar ook veel vaker helemaal niet. Sterker nog, als ik me ruim tien jaar geleden had gevoeld zoals ik me vandaag voel, dan weet ik niet of ik met mijn vrouw wel aan kinderen was begonnen. Begrijp me niet verkeerd. Ik vind het fantastisch om onze kinderen te zien opgroeien. Maar aan de andere kant denk ik ook steeds vaker aan de bedreigingen waarmee zij in hun jonge leven al geconfronteerd worden. Om nog maar te zwijgen van wat ze nog te wachten staat.

Overlevingsmechanisme

Het moet wel leuk blijven hoor je veel mensen verkondigen. Heel lang heb ik die uitspraak afgedaan als typerend voor mensen die niet bereid zijn om verder te kijken dan hun neus lang is. Meer en meer kom ik echter tot het besef dat het vermoedelijk veel meer een overlevingsmechanisme is. Want als we het niet meer leuk kunnen hebben, wat hebben we dan nog om voor te leven? Een gevleugelde uitspraak die in lijn is met deze uitspraak is de uitspraak van onze demissionair premier Mark Rutte die ooit zei dat we nog wel moesten kunnen blijven barbecueën. Die uitspraak vond ik destijds van een ongelooflijke kortzichtigheid getuigen. Maar inmiddels snap ik beter waar die uitspraak op gestoeld is.

Schuldige

Willen we niet allemaal een leven leiden met een bepaalde mate van financiële zekerheid en comfort? En staan die waarden niet ongelooflijk onder druk door alles wat er in de wereld mis is? De klimaatcrisis, de biodiversiteitscrisis, de stikstofcrisis, de wooncrisis, de asielcrisis, de gezondheidscrisis, het doorgeslagen markt gedreven kapitalisme en niet te vergeten de alsmaar toenemende mondiale ongelijkheid. Helaas kunnen we niet één schuldige aanwijzen voor al die ellende. Maar wat het er in ieder geval niet beter op heeft gemaakt is de rechtse neoliberale politiek die sinds de jaren tachtig ook in Nederland steeds meer grond onder de voeten kreeg.

Combinatie van partijen

Op dit moment proberen vier partijen tot overeenstemming te komen om samen een kabinet te vormen. De PVV: het moet wel leuk blijven voor Henk en Ingrid. De VVD: het moet wel leuk blijven voor Shell en Tata Steel en we moeten natuurlijk wel kunnen blijven barbecueën. NSC: het moet wel leuk blijven voor???….Ja, voor wie eigenlijk? En BBB: het moet wel leuk blijven voor de agro-industrie. De grote uitdagingen waar Nederland voor staat vragen volgens mij om een daadkrachtige en aanzienlijk grotere overheid. Echter met deze combinatie van partijen, die vooral de markt zijn werk wil laten doen, is de kans groter dat de overheid eerder kleiner dan groter wordt. Er is een gigantische denk- en uitvoeringsmacht nodig om alle problemen op te lossen. En dan heb ik de afhandeling van het toeslagenschandaal en de hersteloperatie in Groningen nog niet eens genoemd.

Financiële zekerheid en comfort

Als we blijven doen wat we deden, dan houden we wat we hadden. Ja, we moeten het leuk houden, maar niet tegen elke prijs toch? Het neoliberale gedachtengoed heeft de ongelijkheid in Nederland doen toenemen. Wat zijn financiële zekerheid en comfort waard als niet iedereen hier van kan profiteren? Decennia neoliberalisme heeft geleid tot een overheid die zich steeds verder heeft teruggetrokken. Neem nou de afschaffing van het ministerie van volkshuisvesting. Ik durf te wedden dat de huidige wooncrisis er niet was geweest als we dat ministerie nog hadden gehad. Of wat dacht je van het instellen van een minister voor klimaat. Vijftig jaar heeft het geduurd voordat we klimaatverandering zo serieus zijn gaan nemen dat we daar een ministerspost voor hebben ingericht. Vijftig jaar? Jazeker, de Club van Rome, zeg maar de voorloper van het IPCC, bracht vijftig jaar geleden al een alarmerend klimaatrapport uit.

Wegkijken

Het moet wel leuk blijven. Als men hier vijftig jaar geleden echt goed van doordrongen was geweest, dan zaten we nu niet zo in de shit. Decennia hebben we de andere kant op gekeken. Weggekeken van problemen die we van mijlen ver zagen aankomen, maar die op dat moment nog niet zo urgent waren. Want het moet wel leuk blijven. Neem nou roken. In Nederland overlijden elk jaar bijna 20.000 mensen aan de gevolgen van roken (bron: RIVM). Hoe lang weten we nou al dat roken dodelijk is? En toch kost roken de Nederlandse samenleving nog altijd enkele tientallen miljarden euro’s per jaar. Ik vind het anno 2024 echt onbestaanbaar dat er geen algeheel verbod op roken geldt. Of vind je dat roken een vrije keuze moet blijven? Ook als het ons als samenleving gigantisch veel kost?

Milliseconde

Het leven wordt een stuk minder feestelijk als je oog hebt voor alle ellende in de wereld. Kies je ervoor om je blik af te wenden, want het moet wel leuk blijven. Of probeer je in die milliseconde dat je hier op aarde bent zo te leven dat toekomstige generaties het ook nog leuk kunnen hebben? De mate van mijn financiële zekerheid en comfort maken me in deze tijd met enige regelmaat erg ongemakkelijk, maar desondanks verzet ik me halsstarrig tegen de neiging om het vooral alleen maar leuk te houden.

Liefde en gezondheid

Tegen beter weten in droom ik van een wereld waar mens en dier in harmonie met elkaar leven. Waar het streven om het beter dan een ander te hebben niet meer bestaat. Een wereld waarin welvaart iets is waar iedereen in gelijke mate van kan profiteren. Waarin liefde en gezondheid de belangrijkste waarden vormen. Zeg nou zelf, wie wil dat nou niet?