Bamboebeertje

Sustainable Living (#13) – Diversiteit

Diversiteit geeft het leven meer kleur. Waarom vinden we diversiteit op veel levensterreinen de normaalste zaak van de wereld, maar is het wat de natuur aangaat een onderschoven kindje? En belangrijker nog, wat doen we eraan?

Gisteren had ik een prettig en inspirerend gesprek met een projectmedewerker duurzaamheid van onze gemeente. Het doel van het gesprek was onder andere om te brainstormen over hoe de Winterswijkse energiecoaches, waarvan ik er sindskort ook één van ben, op effectieve wijze ingezet kunnen worden in de duurzaamheidsopgave van de gemeente. Bij aankomst gaf de projectmedewerker commentaar op de plek waar wij wonen. Ze noemde het een ‘droomplek’ en die reactie krijg ik regelmatig van mensen die ons voor het eerst hier bezoeken. Die ‘droomplek’ maakt ook dat we hier met heel veel plezier wonen. Buitenaf en toch op steenworp afstand van het dorp. 

Voor de noodzakelijke lichaamsbeweging, maar ook omdat ik het gewoon heerlijk vind om buiten te zijn maak ik regelmatig een wandeling in onze directe omgeving. Ik vind het heel prettig om lekker door het bos te sjouwen, daar krijg ik enorm veel energie van. Wat ik echter heel erg jammer vind is dat ik op mijn tochtjes ook langs heel veel akkers loop en al op al die akkers staat jaar in jaar uit hetzelfde gewas: mais. Je moet aardig speuren om een akker met een ander gewas te vinden. Het landschap wordt gedomineerd door weilanden waar koeien staan te grazen en akkers met mais. Nu snap ik prima dat koeien in de winter ook moeten eten en dat ingekuilde mais dan een alternatief vormt voor het verse gras, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er veel meer hectaren mais wordt verbouwd dan dat er door de boerenbedrijven in de omgeving nodig is. En wat ik bovendien opmerkelijk vind is dat als een boer stopt met zijn bedrijf dat de akkers de jaren die volgen nog gewoon met mais bebouwd worden. Voor wie dan? De boer heeft het voor zijn eigen koeien niet meer nodig, waarom verbouwt hij dan nog mais. Of verbouwt hij dit niet meer zelf en verpacht hij alleen zijn grond. Aan wie dan? Boeren in de omgeving kunnen niet uitbreiden, dus die zullen geen extra mais nodig hebben lijkt me. Zijn er partijen anders dan lokale boeren die belang hebben bij onze mais? Ik hoor steeds vaker dat de grond verpacht wordt aan Duitse boeren. Maar hebben ze in Duitsland dan niet grond genoeg om daar zelf hun mais te verbouwen voor hun koeien? Of gaat de mais helemaal niet naar Duitse koeien, maar verdwijnt het in een van de vele Duitse biomassacentrales? 

Ons landschap zou er een stuk aantrekkelijker uitzien als er meer werd verbouwd dan alleen mais. Nu begrijp ik ook wel dat we vanwege onze hoge zandgronden en toenemende droogte niet dezelfde diversiteit kunnen krijgen als op andere gronden, maar alleen mais is wel heel erg beperkt. Zo’n monocultuur, want dat is hoe het jaar in jaar uit verbouwen van hetzelfde gewas op een bepaald agrarisch perceel wordt genoemd, heeft bovendien buitengewoon ernstige gevolgen voor de bodemgesteldheid, denk aan verwoestijning en bodemerosie en voor de biodiversiteit, dus dat moeten we helemaal niet willen. En dan te bedenken dat er soja uit Zuid-Amerikaanse landen wordt geïmporteerd en verwerkt in het krachtvoer dat onze boeren aan hun veestapel geven? Dat moet toch ook anders kunnen zou je denken. Er zijn toch alternatieven denkbaar die, in plaats van mais, gewoon ‘lokaal’ kunnen worden verbouwd en geproduceerd? Ik snap heus wel dat het boeren in de huidige tijd om efficiënt produceren gaat, maar tegen welke prijs? En efficiënte productietechnieken die ten koste gaan van onze biodiversiteit, met alle gevolgen van dien, dat kan toch echt niet langer. 

In Winterswijk is begin dit jaar in de gemeenteraad een motie aangenomen voor de ontwikkeling van een ‘bos van de toekomst’. Een bos van substantiële omvang van en voor alle Winterswijkers. Dat noem ik nog eens een positieve ontwikkeling. Bomen leggen tenslotte CO2 vast en de klimaatdoelstellingen beogen opwarming van de aarde tegen te gaan door de reductie van de CO2-uitstoot. Een bos van enige omvang kan daar een hele mooie bijdrage aan leveren. Er zou zelfs overwogen kunnen worden om er een voedselbos van te maken. En ja, daar is natuurlijk een behoorlijke hoeveelheid grond voor nodig. Maar als de productiegerichte landbouw in de komende decennia een omschakeling maakt naar kleinschalige natuur-inclusieve voedselproductie, dan past een ‘bos van de toekomst’ volgens mij prima in dat plaatje. Bovendien zijn er nu al boeren die hun landbouwpercelen (willen) verpachten voor de realisatie van zonneparken, dus er zullen ongetwijfeld boeren te vinden zijn die hun grond ter beschikking willen stellen voor het ‘bos van de toekomst’. 

Diversiteit oftewel een grote verscheidenheid aan soorten geeft het leven kleur. We vinden het heel vanzelfsprekend dat er veel verschillende en uiteenlopende muziekgenres zijn. Dat is in ons land net zo gewoon als de uiteenlopende politieke stromingen, kledingstijlen, bouwstijlen, geloofsovertuigingen en seksuele geaardheden. Oké op het gebied van ras vinden we het vaak nog lastig om met verschillen om te gaan, maar over het algemeen omarmen veel Nederlanders het begrip diversiteit. Waarom verkwanselen we dat mooie begrip dan zo als het om biodiversiteit gaat? Volgens mij komt dat omdat we in een maatschappij leven die gedomineerd wordt door productie en geld. Onze natuur is een ondergeschoven kindje geworden. Maar het is nog niet te laat. We kunnen de verscheidenheid aan wat groeit en bloeit om ons heen vergroten, maar dan moeten we daar met z’n allen wel de schouders onder zetten. De meest simpele manier is door het vergroenen van je eigen tuin of balkon. Kijk maar eens wat voor een aantrekking een paar extra bloeiende planten op bijen, vlinders, insecten en vogels hebben. Een kleine bijdrage leveren aan de verbetering van de biodiversiteit in je eigen omgeving is helemaal niet moeilijk. Het is een kwestie van doen. En meer groen werkt ook nog eens tegen de zogenaamde hittestress. Want in de zomer is het in de dorpen en steden vaak een paar graden warmer dan in de buitengebieden. Dat komt doordat dorpen en steden zo ongelooflijk versteend zijn. Minder stenen en meer groen zorgt voor minder hitte en een aangenamer leefklimaat. Een volledig betegelde tuin is heel praktisch als je weinig tijd hebt en geen groene vingers, maar een paar plekjes met bloeiende planten oogt veel gezelliger en verhoogt de leefbaarheid aanzienlijk. Kleine moeite, groot plezier, voor planten, bomen, mens en dier!

Abonneer je op mijn blogs:
Follow by Email
Facebook
Twitter
Pinterest
Instagram

2 thoughts on “Sustainable Living (#13) – Diversiteit

  1. Hoi Maarten,
    In uw verhaal lees ik dat koeien in de winter mais eten ter vervanging van gras. Echter is dat niet zo, een koe eet jaarrond mais en (ingekuild) gras. In de zomer wordt vers gras gegeten en in de winter de voorraad gras wat opgebouwd is. Een koe heeft jaarrond gras én mais nodig, evenals bij de mens eten volgens de schijf van 5 aanbevolen wordt. Gras en mais is het beste voor de koe en mais bevat veel voedingsstoffen, waar een lokale boer dus echt wel belang bij heeft. Als je veel gras en mais kan voeren, hoef je minder krachtvoer aan te kopen, wat zorgt voor een grotere lokale kringloop. Er is dus altijd vraag van andere veehouders naar mais.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.