Is een goede gezondheid weggelegd voor de meeste mensen of alleen voor een select gezelschap dat tijd en geld heeft om actief aan gezondheid te werken? Als ik mijn eigen zus moet geloven, dan heb ik mijn gezondheid vooral te danken aan het feit dat ik van mijn leefstijl een dagtaak maak. En in zekere zin denk ik dat ze daar absoluut gelijk in heeft. In de afgelopen tien jaar heb ik meerdere belangrijke beslissingen genomen waarbij mijn gezondheid een belangrijk uitgangspunt was. Die periode valt samen met de periode dat ik nu thuisblijfpapa ben. De vraag die ik in deze blog ga proberen te beantwoorden is hoe tijd en geld van invloed zijn op de keuzes die je maakt voor je gezondheid.

Tijd, geld en gezondheid

Ik ben, eerlijk is eerlijk, best wel een perfectionist. Dat maakt dat ik verder kijk dan de adviezen van het Voedingscentrum over gezonde voeding. Ik zoek naar informatie waarmee ik mijn gezondheid kan optimaliseren. Oftewel, een van de belangrijkste drijvende factoren in mijn hang naar een goede gezondheid is mijn karakter. Het feit dat ik verpleegkunde en gezondheidswetenschappen heb gestudeerd dragen hier ook positief aan bij. Daarbij komt dat ik in de gelukkige omstandigheid verkeer dat ik relatief veel vrije tijd heb en geen financiële zorgen. Maar eerlijk gezegd verwacht ik dat als ik het qua tijd en geld met veel minder had moeten doen, dat ik mijn gezondheid alsnog heel belangrijk vond. Dus de grote vraag is welke relatie er bestaat tussen tijd, geld en gezondheid.

Topprioriteit

Neem nou een ziekenhuisbestuurder of een CEO van een groot commercieel bedrijf. Volgens mij zijn dat functies die geen 36-urige werkweek kennen. Om goede invulling aan een dergelijke baan te geven en het lang vol te houden moet de eigen gezondheid volgens mij wel topprioriteit zijn. En ondanks de beperkte vrije tijd slagen veel mensen die in dergelijke functies werkzaam zijn er in om hun gezondheid goed op peil te houden. Ze moeten wel. Daarmee valt tijd eigenlijk af als bepalende factor. Ziekenhuisbestuurders en CEO’s hebben een bovengemiddeld inkomen. Ze kunnen daarmee een deel van hun gezondheid dus kopen, bijvoorbeeld door te investeren in goede voeding.

Stress de baas blijven

Hoe anders is het als je een bijstandsuitkering hebt. Een duur sportschool abonnement zit er dan niet in. En ook qua boodschappen zul je mogelijk andere keuzes maken. Zeker als je ook nog eens meerdere monden te voeden hebt. Het leven is vaak een stuk zwaarder als je financiële zorgen hebt. Het levert een continu gevoel van stress op en dat is op z’n zachtst gezegd niet bevorderlijk voor je gezondheid. Om die stress de baas te blijven is de kans groot dat er sneller keuzes worden gemaakt die de gezondheid eerder ondermijnen dan goed doen. Denk aan roken, drinken en de consumptie van junkfood.

Perverse prikkel

Kortom, ik ben ervan overtuigd dat geld een grote rol speelt in de individuele mogelijkheden om gezond te leven. En de vraag is of ze dat in Den Haag ook beseffen. Want je kunt een pakje sigaretten wel steeds duurder maken, maar dan blijft er dus steeds minder geld over voor vers fruit en groente. Immers, de verslaving en de stressvolle omstandigheden maken dat een roker met zeer beperkte financiële middelen niet snel geneigd is om te stoppen. Met andere woorden, de gezondheid van deze groep mensen wordt door het verhogen van de tabaksprijzen alleen maar meer onder druk gezet. En bovendien vaart de schatkist er wel bij. Een nogal perverse prikkel voor de overheid dus.

Voorlichting

En dan zit er ook nog eens een behoorlijk gat in de voorlichting over gezonde voeding. We kennen allemaal wel de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum.  Maar wat ik nogal verbijsterend vind is dat het Voedingscentrum daarnaast boven een bepaalde leeftijd zogenaamde dag- en weekkeuzes hanteert. Met andere woorden, als je je qua voeding aan de Schijf van Vijf houdt, dan mag je drie tot vijf keer per dag iets kleins nemen dat hierbuiten valt. De dagkeuze. Een voorbeeld hiervan is een klein koekje of een mini uitdeelzakje snoepjes. En maximaal drie keer per week iets groots, zoals een croissant, gevulde koek, donut of stuk taart. Zijn deze richtlijnen nog wel te rijmen met het feit dat de helft van de Nederlanders veel te zwaar is? De wetenschap is heel erg duidelijk: geen ultrabewerkt voedsel en liefst geen toegevoegde suiker.

Gezondheid = mensenrecht

Een goede gezondheid is een mensenrecht. In die optiek moet de overheid er wat mij betreft veel meer aan doen om dat voor iedereen haalbaar en betaalbaar te maken. Inkomenszekerheid en woonzekerheid zijn zaken die de overheid enorm heeft laten liggen, terwijl het zorgen voor een schone, gezonde en veilige leefomgeving primair een overheidsverantwoordelijkheid is. Verhoog de prijs van een pakje sigaretten niet langer, maar voer een verbod in. Schaf de btw op verse groente en fruit af. Stel strenge voedingseisen aan de producten die supermarkten, restaurants en fastfoodketens mogen verkopen. Oftewel, overheid laat nu eindelijk eens wat spierballen zien, want gezondheid is voor ons allemaal.