Bamboebeertje

Sustainable Living (#11) – Isoleren en ventileren

Maart 2019 hebben we via de gemeente door Susteen een woningverbeterplan laten opstellen. Het vervangen van de standaard dubbele beglazing door HR++ glas werd niet als verbetermaatregel aangemerkt, omdat de huidige beglazing reeds als isolatieglas werd beschouwd. Om te bepalen of vervanging voor ons wellicht toch zinvol is ben ik hier maar eens ingedoken.

We zijn al een aardig eindje op weg met het verduurzamen van onze woning, maar we zijn er nog niet helemaal. De komende winterperiode nemen we de ultieme proef op de som, want dan vindt het vervolg plaats van het ‘warmtepompstagelopen’. Met andere woorden, ik ga dan ervaren of onze HR cv-ketel ons huis aangenaam warm kan houden met een aanvoertemperatuur die verlaagd is naar 55 graden. Als dat goed gaat, dan mag je veronderstellen dat ons huis voldoende is geïsoleerd voor een warmtepomp. Ondanks dat onze woning inmiddels energielabel A heeft denk ik dat we qua isolatie toch nog wel wat kunnen verbeteren. 

Neem nou onze dubbele beglazing. In onze keuken zit standaard dubbelglas dat zo oud is dat ik daar het jaartal niet eens meer van kan achterhalen en het dubbelglas in de woonkamer zit er ook al bijna twintig jaar in. De huidige norm voor beglazing is HR++ glas. En als je het summum wilt dan kun je zelfs voor triple glas kiezen. Om energielabel A voor onze woning te krijgen was verbazingwekkend genoeg gewoon dubbelglas toereikend en de energieadviseur die vorig jaar onze woning heeft geïnspecteerd om een advies over de te nemen verduurzamingsmaatregelen af te geven, heeft het vervangen van het standaard dubbelglas niet opgenomen in de lijst van te realiseren verbetermaatregelen. 

Het totale glasoppervlak van woonkamer en keuken bedraagt ruim zevenentwintig vierkante meter. Dat is een aanzienlijk oppervlak als je het mij vraagt. Als je niet zoveel oppervlakte aan glas hebt, dan levert vervanging van standaard dubbelglas door HR++ glas vanzelfsprekend niet zoveel op en is het de vraag of het wel zinvol is. In ons geval heb ik berekend dat we de investering in nieuw glas in twintig jaar terugverdienen met de besparing op het gasverbruik. De vraag waar we ons voor gesteld zien is wat te doen. Niets doen is verreweg het goedkoopst. Echter, de vervanging van het glaswerk levert vermoedelijk een belangrijke bijdrage aan het isolatieniveau van het huis, waarmee het geschikt wordt voor een warmtepomp. De duurste optie is meteen alle beglazing in de woonkamer en de keuken te vervangen. Dan zijn we in één keer klaar. Een alternatief is om alleen het oudste dubbelglas te vervangen. De levensduur van dubbelglas is 20-30 jaar. Zo bezien kan de beglazing in de woonkamer nog maximaal tien jaar mee. Naast het aspect van energiebesparing afgezet tegen de hoogte van de investering is er natuurlijk ook nog altijd sprake van een comfort aspect. De keukenramen, waar zich het oudste dubbelglas in bevindt zijn respectievelijk gesitueerd op het noord-oosten en het noord-westen. De koude kant van het huis dus. Het gaat zeker lonen om daar het ernstig gedateerde dubbelglas te vervangen. De ramen van de woonkamer met de serre liggen op het zuid-westen en het noord-westen. Het overgrote deel van het glasoppervlak ligt op het zuid-westen. De instraling van de zon helpt in het voorjaar en de winter mee met het verwarmen van het huis. En in de zomer kan ik de zonwering gebruiken om de warmte van de zon buiten te houden. Kortom, het heeft denk ik niet zoveel meerwaarde om het dubbelglas in de woonkamer op dit moment al te vervangen. Ben benieuwd naar het advies van een glaszetter of aannemer. 

Met het isoleren van de woning zou je een heel belangrijk aspect bijna uit het oog verliezen. Immers, hoe prettig het ook is om het energie- c.q. warmteverlies zo gering mogelijk te houden, zodat je minder hoeft te stoken, we willen desondanks wel frisse lucht in huis. Want naast isolatie is ventilatie zeker zo belangrijk voor een fijn en gezond binnenklimaat. Wij hebben in huis weliswaar mechanische afzuiging in de badkamers op de slaapverdieping en op de begane grond, maar de verdere ventilatie gebeurt op natuurlijke wijze. Niet via ventilatieroosters, maar door dagelijks te luchten. Op de slaapkamers waar niet of nauwelijks wordt verwarmd, doen we dat ook netjes elke dag, ook in de winter, maar op de benedenverdieping schiet dat er vaak bij in. Nu heb ik onlangs een luchtkwaliteitsmeter gekocht. Daar zal ik in een aparte blog nog uitgebreid aandacht aan besteden. Die luchtkwaliteitsmeter staat momenteel in de keuken en inmiddels is me wel duidelijk geworden hoe belangrijk het gebruik van de afzuigkap is tijdens het koken en wat er met de luchtkwaliteit gebeurt als je met meerdere mensen een tijdje in dezelfde afgesloten ruimte verkeert. Als wij met z’n vieren in de keuken zijn en dat gebeurt vrij regelmatig, dan stijgt de concentratie CO2 in no-time naar een waarde die aangeduid wordt met ‘milde vervuiling’. Een te hoge CO2 concentratie in de lucht kan leiden tot a-specifieke klachten als vermoeidheid, hoofdpijn en concentratieverlies. In de zomer, wanneer we gemakkelijk een raam of tuindeur kunnen openzetten is ventileren een koud kunstje, maar in de winter is dit een grotere uitdaging. Uiteraard kan ik in de winter ook gewoon een raam openzetten, maar dan stroomt een groot deel van de warme lucht naar buiten. De koude luchtstroom die het veroorzaakt is bovendien nogal oncomfortabel en deze vorm van ventileren is bovendien niet bepaald duurzaam. Dat moet ook anders kunnen. 

Dus ben ik op zoek gegaan naar een mogelijkheid om te ventileren met een zeer gering warmteverlies. In Maastricht heb ik een aantal jaren in een nieuwbouwappartement gewoond dat was uitgerust met een balansventilatiesysteem met warmteterugwinning (wtw). Zo’n ventilatiesysteem is bij nieuwbouw eenvoudig te realiseren, maar veel lastiger toe te passen in een bestaande woning. Nu blijkt er echter ook zoiets te bestaan als een decentrale wtw-unit. Dat apparaat lijkt nog het meest op een conventionele ventilator. Echter in de muurbuis zit een warmtewisselaar. Deze warmtewisselaar geeft de warmte van de uitstromende lucht af aan de instromende frisse buitenlucht. Op die manier kun je een ventilatiesysteem met warmteterugwinning realiseren zonder dat je een grote verbouwing hoeft te doen voor de aanleg van aanvoer- en afvoerkanalen die horen bij een centraal balansventilatiesysteem met warmteterugwinning. Voorwaarde is natuurlijk wel dat de ruimtes die je op deze manier wilt ventileren een buitenmuur hebben. Maar dat is bij ons geen probleem. Zowel de keuken als de woonkamer hebben geschikte buitenmuren. Wat ik me echter wel afvraag is of je al dan niet een koudebrug creëert met de installatie van een dergelijk systeem in een geïsoleerde spouwmuur. Maar dat zal vast wel op internet te vinden zijn en anders kan ik die vraag altijd nog eens voorleggen aan een expert. 

En voor wie nou denkt dat ik echt alleen maar duurzaam bezig ben, die zal ik even uit de droom helpen. Volgende week wordt namelijk een airco geïnstalleerd in onze logeer- annex werkkamer op de benedenverdieping. Onze slaapkamer is namelijk op de voormalige hooizolder en ondanks de toegepast isolatie kan het daar in de zomer knap warm worden. De logeer- annex werkkamer beneden blijft veel koeler. Met die bloedhete zomer van vorig jaar hebben we ook een aantal weken beneden geslapen omdat het boven niet uit te houden was. Vooral omdat het ’s nachts onvoldoende afkoelde. Desondanks nam de warmte in de logeerkamer uiteindelijk ook toe tot ruim boven de vijfentwintig graden, dus vandaar de keuze voor een airco. Een hele energiezuinige uiteraard waarvoor we de stroom zelf opwekken met onze zonnepanelen. Dat dan weer wel. Tevens wordt dan meteen de ventilatiebox vervangen op onze badkamer boven. We krijgen dan een nieuwe ventilatiebox die werkt op gelijkstroom (veel energiezuiniger) en waarin bovendien een vochtsensor zit. De ventilator gaat dan automatisch een standje harder tijdens het douchen. Wel zo handig, want dan hoef je er niet meer zelf aan te denken. Niet dat ik ‘m vaak vergeet aan te zetten hoor, maar ik woon hier niet alleen hè…

Je kunt mijn website ook volgen via:
Facebook
Twitter
Instagram

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.