Bamboebeertje
De afbeelding illustreert een mantelzorgwoning

Mantelzorgwoning

Mijn ouders willen niet wachten met het nemen van ingrijpende beslissingen rondom zorg en wonen tot het te laat is. Ze sorteren voor op de toekomst. Dat is een hele grote stap…voor ons allemaal!

Eind 2020 schreef ik in een blog over mantelzorg dat de gemeente haar medewerking wil verlenen aan het realiseren van een mantelzorgwoning. Inmiddels is de vereiste (mantel)zorgindicatie binnen en zijn we in de fase van concrete plannen maken aanbeland. Voor dat ik uitweid over die plannen schets ik eerst even de aanloop er naar toe.

Bouwen van een tweede woning

Het aanvankelijk plan was om een kleine, permanente woning op ons achtererf te bouwen volgens de principes van een passiefhuis. In deze woning zouden dan mijn ouders komen te wonen. Ook hadden we al nagedacht over een bestemming voor als mijn ouders er niet meer zijn. Dan zou de woning namelijk prima dienst kunnen doen als vakantiewoning. We hielden er zelfs al rekening mee om er in de toekomst zelf te gaan wonen. Het mocht echter niet zo zijn. 

De gemeente, die aanvankelijk erg enthousiast op onze plannen reageerde, zette er een streep door. De belangrijkste grond voor de afwijzing van ons verzoek was dat bouwen achter een bestaande woning slechts in een zeer beperkt aantal situaties gebruikelijk is en uit ruimtelijke en planologische overwegingen aanvaardbaar. Het mag duidelijk zijn dat ons verzoek niet binnen één van die situaties viel. En voor het bouwen van een woning naast onze eigen woning is onvoldoende ruimte. Wel zouden we van de gemeente toestemming kunnen krijgen voor het plaatsen van een tijdelijke mantelzorgwoning, maar daarvoor hadden mijn ouders een (mantel)zorgindicatie nodig.

Plan B

Het belangrijkste uitgangspunt voor mij en mijn vrouw was niet zozeer het bouwen van een tweede woning, maar het bieden van ruimte aan mijn ouders om in de nazomer van hun leven invulling aan hun woon- en leefwensen te geven bij ons op het erf. Dus toen het bouwen van een permanente woning werd afgeketst schakelden we door naar plan B, het realiseren van een tijdelijke mantelzorgwoning. De eerste stap die we moesten zetten was het verkrijgen van een (mantel)zorgindicatie. Die indicatie moest aangevraagd worden bij de afdeling WMO[1] van de gemeente. We hadden een gesprek met een WMO-consulent en de indicatie volgde enige tijd later. We hadden ‘groen licht’ voor de mantelzorgwoning.

Als je zoals wij in het buitengebied woont, dan gelden er ten aanzien van de mantelzorgwoning slechts enkele belangrijke regels en beperkingen. De eerste is dat de mantelzorgwoning verplaatsbaar moet zijn. Deze eis komt tegemoet aan de voorwaarde van ‘tijdelijkheid’. Immers, als de mantelzorgsituatie niet meer bestaat moet de mantelzorgwoning weer verdwijnen. Een andere voorwaarde heeft te maken met de afmetingen van de woning. In het buitengebied mag je een tijdelijke mantelzorgwoning met één woonlaag van maximaal honderd vierkante meter plaatsen. 

Hobby blijven uitoefenen

Een van de grote wensen van mijn vader is om tot in lengte van dagen zijn zeer geliefde hobby, het opkweken en in vorm snoeien van bonsai boompjes, te kunnen blijven uitoefenen. Bij mijn ouderlijk huis heeft mijn vader een mooie ruime plantenkas waar hij naar hartenlust deze hobby kan bedrijven. Dus we willen bij ons op het erf ook iets realiseren waar vorstgevoelige bonsai boompjes kunnen overwinteren. Naast ons huis hebben wij een grote schuur waarin zich een gesloten garage, een dubbele carport en een werkschuur met daglicht bevindt. Over de gehele lengte van de schuur is een zolderverdieping. De zolder gebruiken we voor de opslag van spullen die we niet vaak gebruiken of niet meer nodig hebben. De werkschuur gebruiken we onder andere als winterstalling voor de terrasplanten.

Met mijn ouders hebben we afgesproken dat ze een gedeelte van de zolder boven de schuur kunnen gebruiken voor opslag. Deze zolder is nu via onze garage te bereiken via een soort vlizotrap. Voor die enkele keer per jaar dat ik op zolder moet zijn is dat prima te doen, maar voor mijn ouders zou het wel eens een ‘death trap’ kunnen worden. Dus mijn vader kwam al met het idee om een klein beetje ruimte in de carport op te offeren aan een vaste trap. Laat die ouwe timmerman maar schuiven.

Kapschuur

Omdat mijn ouders zelf iets willen hebben van een overdekt terras annex fietsenberging is hun oog gevallen op een mooie kapschuur. In die kapschuur komt een afgesloten gedeelte voor de fietsen. De rest van de kapschuur krijgt glazen schuifwanden. Zo hebben zij van het voorjaar tot en met het najaar een heerlijk overdekt terras en in de winter een prachtige winterstalling voor de bonsai boompjes. Daar waar je een mantelzorgwoning in principe vergunningsvrij mag plaatsen, geldt dat in principe niet voor het plaatsen van een kapschuur, tenzij je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Dat zal ik uitleggen.

Naast de oorspronkelijke hoofdwoning uit 1938 mogen we op het achtererfgebied, op grond van de perceeloppervlakte en het grondoppervlak van de oorspronkelijke woning, nog maximaal honderdvijftig vierkante meter aan bouwwerken realiseren. In de loop der tijd is er echter al een uitbouw aan onze woonkamer gemaakt en een terrasoverkapping, een schuur en een kippenhok gerealiseerd. Van de honderdvijftig vierkante meter blijft ruwweg zo’n zeventwintig vierkante meter over dat we nog mogen bebouwen. De ambtenaar die ons verzoek voor een tweede woning heeft afgewezen had ons dat ook al laten weten. Laat de kapschuur die mijn ouders willen realiseren met 26,6 m2 nou precies daarbinnen vallen. 

Verwarrende communicatie

Geen vuiltje aan de lucht dus, zou je denken. Totdat je in het kader open communicatie en correcte afhandeling een aantal vragen voorlegt aan de beleidsmedewerker ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. De ambtenaar die belast is met de afhandeling van aanvragen voor mantelzorgwoningen. Op basis van wet- en regelgeving voorzag ik een probleem met de hoogte van een mantelzorgwoning die mijn ouders op het oog hadden. Dus mijn vader schrijft een keurige mail naar de betreffende ambtenaar waarin hij het probleem uit de doeken doet. Verder doet mijn vader uitvoerig verslag van de kapschuur die we graag vergunningsvrij willen bouwen.

De reactie van de ambtenaar en in dit traject contactpersoon voor mijn ouders is op z’n zachtst gezegd verwarrend. De hoogte van de mantelzorgwoning was het probleem niet. Het probleem lag ‘m in het vergunningsvrij bouwen van de kapschuur. In plaats van de eerder aangegeven zeventwintig vierkante meter die nog te bebouwen zijn kwam de ambtenaar, die ruggespraak had gehouden met een collega van de afdeling ‘bouw’, nu uit op dertien vierkante meter om nog vergunningsvrij te mogen bouwen. 

Vergunningsvrij bouwen

Ondanks alle detailinformatie die mijn vader had meegestuurd werd bovendien geopperd dat men niet kon inzien of het bouwwerk wel aan de eisen van het bouwbesluit voldoet. En dan de conclusie aan het eind van het bericht dat de mantelzorgwoning in deze situatie niet vergunningsvrij gerealiseerd kan worden. De mantelzorgwoning? Ze bedoelen toch zeker de kapschuur? Mijn vader is toen zelf nog maar eens gaan nameten. En wat denk je? Ook hij komt uit op de eerder aangegeven zeventwintig vierkante meter die nog over is om vergunningsvrij te bouwen. Je vraagt je af waar de gemeente mee bezig is? Is hier sprake van een menselijke vergissing, onzorgvuldigheid, gebrekkige (onderlinge) communicatie, …?

Een grote stap

De stap om, voorsorterend op een ongewisse toekomst, uit hun vertrouwde omgeving te vertrekken en het traject van een mantelzorgwoning in te gaan, is een hele grote stap. Ook voor mijn ouders. Een onzekere en bovendien emotionele stap. Van de gemeente mag je dan toch op z’n minst een dienstbare en empathische houding verwachten. Ouderen die zo’n grote stap zetten hebben in de eerste plaats behoefte aan duidelijkheid lijkt mij. Wat is de rol van de gemeente bij het aanvragen van een mantelzorgwoning en wat wordt er van de aanvragende partij verwacht. Als je dat als gemeente helder hebt, communiceer dat dan met de aanvrager. Heb je dat niet helder, dan wordt dat hoog tijd. 

Tot besluit

Ouderen zijn volwaardige burgers en verdienen het net als ieder ander dat we ze met respect behandelen. Mijn ouders staan midden in het leven. Ze laten zich niet compleet uit het veld slaan door een ambtenaar die communicatief niet zo sterk is. Maar er zijn ook kwetsbare ouderen die minder assertief zijn. Bovendien mag de gemeente naar mijn bescheiden mening wel heel zuinig zijn op ouderen zoals mijn ouders. Zij gaan moeilijke beslissingen met betrekking tot hun eigen toekomst niet uit de weg. Ze proberen zolang mogelijk zelfstandig te blijven. En ze willen niet de hand ophouden bij de gemeente voor zorg en voorzieningen.

En wat de verkoop van hun huidige woning betreft, daar hoeven we ons geen zorgen over te maken. Er hebben zich nu al gegadigden gemeld. Mocht je echter zelf ook op zoek zijn naar een woning neem dan gerust een kijkje.


[1] Wet Maatschappelijke Ondersteuning

Abonneer je op mijn blogs:
Follow by Email
Facebook
Twitter
Pinterest
Instagram

3 thoughts on “Mantelzorgwoning

  1. Goed verhaal en ik denk dat er in Winterswijk veel meer ouderen zijn die wel een dergelijke oplossing zouden willen. Je hebt dan hiervoor wel gemeentelijk beleid nodig, goed voor het zelfstandig wonen voor ouderen, goed voor doorstroming in de Winterswijkse woningmarkt en daarmee geef je jongeren de mogelijkheid om zelfstandig te gaan wonen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.