Het leven kan soms behoorlijk rauw aanvoelen. Persoonlijk heb ik daar in de donkere wintermaanden vaak meer last van dan in de zomer. Ik moet er in de wintermaanden veel meer mijn best voor doen om van het leven te genieten. In de zomer gaat dat veel gemakkelijker en eigenlijk vanzelf. Maar over het geheel genomen prijs ik mezelf heel gelukkig dat het leven enkel in de wintermaanden soms een beetje rauw aanvoelt. Hoe anders moet dat zijn voor mijn zus die afgelopen juni plotseling haar man verloor. Of voor mijn ouders die op een leeftijd zijn dat ze aan de lopende band mensen uit hun kring verliezen. 

Curling-vader

Verlies geeft onmiskenbaar een rauw randje aan ons leven. Nu heb ik van jongs af aan wel geleerd dat het leven niet bestaat uit rozengeur en maneschijn. Iets dat ik ook mijn kinderen, hoe jong ze ook nog zijn, laat ervaren. Ik ben dan ook beslist geen curling-vader, die alle obstakels in het leven van zijn kinderen uit de weg wil vegen. Teleurstelling en leren omgaan met teleurstelling zijn onlosmakelijk verbonden met het leven van alledag. Aan de andere kant probeer ik mijn kinderen te helpen om te genieten van de kleine geluksmomentjes. Ik ben echt niet het type dat moedwillig leuke dingen saboteert om ze te leren omgaan met teleurstellingen. Dat hoeft ook niet, want teleurstellingen doen zich eigenlijk vanzelf vaak meerdere malen per dag voor. 

Geen twee maar tien jaar

Vandaag is het op de kop af twee jaar geleden dat de oorlog tussen Rusland en Oekraïne begon. Tenminste, dat is wat de media ervan maken. Feitelijk is die oorlog al tien jaar geleden begonnen met de annexatie van de Krim en de afscheiding van de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk. Denk je eens in wat inwoners van Oekraïne al die tijd hebben moeten doorstaan. Over een rauw leven gesproken. De eerste tijd nadat twee jaar geleden de Russische invasie van Oekraïne begon, volgde ik het nieuws op de voet. Ik zat uren per dag gekluisterd aan de TV die afgestemd was op CNN. Van lieverlee verslapte mijn aandacht voor de oorlog. Ik ging verder met mijn leven. Die keuze had ik. 

Media consumptie

Sterker nog, het zal ongeveer in die tijd zijn geweest dat ik besloot om het actief volgen van nieuws en actualiteiten tot een minimum te beperken. Ik verwijderde alle nieuws-apps van mijn iPhone. Datzelfde lot troffen al mijn sociale media-apps. Ik was helemaal klaar met alle ellende en gebakken lucht die via die media over me uitgestort werd. Van die keuze heb ik tot op de dag van vandaag geen greintje spijt. Ik mis het voor geen meter. Wel moet ik bekennen dat ik sinds de verkiezingen van november jongstleden. weer wat vaker de website van de NOS bezoek. De verkiezingsuitslag en het formatieproces intrigeren me. Voor mij zijn ze een afspiegeling van hoe ons land zich in de afgelopen vijftig jaar heeft ontwikkeld. 

Oorlogseconomie

Overal waar oorlog is zullen mensen het leven als wreed en rauw ervaren. Dat neemt niet weg dat ze er ondanks alles waarschijnlijk het beste van proberen te maken. Maar de grondtoon is natuurlijk heel dof en lelijk. Om Oekraïne te kunnen blijven steunen en om voorbereid te zijn op een directe confrontatie is het denk ik onontkoombaar, dat we in Nederland een oorlogseconomie gaan optuigen. Dan gaat de oorlog in Oekraïne ook hier in Nederland nog veel meer gevoeld worden. Want in een oorlogseconomie is de inrichting van de economie (in zijn geheel of delen ervan) ondergeschikt gemaakt aan de bedreiging van het  landsbelang. Is het denkbaar dat we in Nederland wapens en munitie gaan produceren? Voor onze eigen veiligheid en om Oekraïne de materiële steun te kunnen blijven bieden die ze nodig heeft om Rusland het hoofd te kunnen bieden.

Gaat het leven ook hier in Nederland rauw en onvoorspelbaar worden? Nederland maakt deel uit van de NAVO en weldra zal Mark Rutte het stokje van Jens Stoltenberg overnemen. Er is geen enkel denkbaar scenario dat de NAVO Oekraïne de rug zal toekeren. Want als we Oekraïne laten vallen, welk Europees land volgt dan? Maar hoe solidair zijn we in Nederland als de oorlogseconomie van ons vraagt om ingrijpende keuzes. De autofabriek van NedCar in Born staat leeg. Daar kan prima oorlogsmaterieel worden geproduceerd. Maar wat nou als dat niet genoeg is? Zijn we bereid om niet-essentiële industrie om te dopen naar oorlogsindustrie? Whatever it takes?

Het beste ervan maken

Als je kijkt naar oorlogen,  geweld en andere crises waar we dezer dagen in de wereld mee te maken hebben, dan is het leven inherent rauw en onvoorspelbaar te noemen. De vraag is alleen, hoe ga je ermee om? Maak je er het beste van? Of is alle hoop voor jou al reddeloos verloren? Ik behoor gelukkig tot de eerste categorie, maar dat is mede dankzij zeer gunstige randvoorwaarden. Goede gezondheid, geen financiële sores, gelukkig huwelijk en twee schatten van kinderen. En voor mij ook niet onbelangrijk, de dagen beginnen al weer wat langer te worden.