Deze afbeelding is ter illustratie van mijn blog over fastfood in de ban.

Fastfood in de ban

Deze week hoorde ik op het nieuws dat een CDA-denktank fastfood in de ban wil doen. Het idee is om een verbod in te stellen op de verkoop van fastfood aan kinderen. De leeftijdsgrens is nog niet bepaald, maar een grens die vergelijkbaar is met de aanschaf van alcohol en tabak ligt voor de hand. Die leeftijdsgrens ligt op dit moment nog op achttien jaar. Het uitgangspunt om fastfood in de ban te doen is gelegen in het beschermen van de kwetsbare gezondheid van kinderen. Bovendien wil je kinderen gezond eetgedrag aanleren waar ze ook de rest van hun leven de vruchten van plukken. Fastfood hoort niet thuis in een gezond eetpatroon en past niet binnen een gezonde leefstijl. Niemand die dat in twijfel trekt, toch?

Betutteling

Maar een mens doet niet vierentwintig uur per dag, zeven dagen per week alleen maar dingen die goed zijn voor zijn gezondheid. En af en toe een vette hap kan natuurlijk niet echt veel kwaad. Bovendien, hebben mensen niet gewoon het recht om zelf te bepalen wat ze eten? Daar hoeft de overheid zich toch niet tegenaan te bemoeien. Dat is betuttelend. En als we in Nederland ergens niet tegen kunnen dan is het wel betutteling door de overheid. En bovendien, zijn het uiteindelijk niet ouders die verantwoordelijk zijn voor wat hun kinderen eten? Daar heeft de overheid toch niets mee te maken?

Ja en nee. Fastfood in de ban doen voor kinderen gaat heel erg ver. Het is zeker betuttelend. Aan kinderen mogen al geen drank en sigaretten worden verkocht totdat ze achttien zijn. En dan zouden we ze ook nog eens de vette hap die ze af en toe willen kopen door de neus boren? Dat is toch te belachelijk voor woorden. Of niet? De beschermende werking die uitgaat van het verbod op de verkoop van drank en tabaksproducten heeft inmiddels een breed draagvlak in onze samenleving. Maar voordat het zover was klonk er luid protest. Wij Nederlanders willen graag zelf bepalen hoe we leven. Daar moet de overheid ver vandaan blijven. Maar we moeten niet vergeten dat de overheid een belangrijke taak heeft in de bescherming van kwetsbare groepen. En hoe je het ook wendt of keert, kinderen zijn per definitie een kwetsbare groep.

Verantwoordelijkheid van ouders

Als je fastfood in de ban doet voor kinderen, dan ga je ervan uit dat de consumptie van fastfood onder kinderen afneemt. Maar af en toe een vette hap kan niet zoveel kwaad. Waarom zou je de verkoop aan kinderen dan helemaal verbieden? Kun je kinderen niet veel beter een gezond voedingspatroon aanleren? En is dat niet primair een verantwoordelijkheid van ouders? Maar wat is een gezond voedingspatroon? En hoe vaak past fastfood daar dan in? Is dat één keer per week? Of één keer per maand?

Verkrijgbaarheid en verleiding

De verkoop van fastfood neemt jaar in jaar uit steeds verder toe. In stedelijke gebieden zijn de filialen van grote fastfoodketens niet meer uit het straatbeeld weg te denken. En het worden er steeds meer. Ook de reclame voor fastfood neemt nog steeds toe. Zie hier twee hele bepalende factoren in de consumptie van fastfood. Verkrijgbaarheid en verleiding. Als je via reclames voortdurend verleid wordt tot het kopen van fastfood en de verkrijgbaarheid is bovendien heel hoog, dan moet je als kind wel heel sterk in je schoenen staan om de verleiding te weerstaan. Maar als een groot probleem ligt in de verkrijgbaarheid van en de reclame voor fastfood, moet de overheid dan zich daar niet op richten? In plaats van op de proppen te komen met een verkoopverbod.

Imago

Als je kinderen iets gaat verbieden, dan wordt het deste interessanter voor ze. Deze uitspraak wordt vaak als argument gebruikt door mensen die tegen een bepaald verbod zijn dat kinderen moet beschermen. Ik denk dat er een kern van waarheid in deze uitspraak schuilt. Maar ik ben er ook van overtuigd dat die vlieger niet opgaat als je beschermende maatregelen slim combineert. Neem nou de verkoop van sigaretten. De verkrijgbaarheid van tabaksproducten is de afgelopen jaren steeds verder teruggedrongen. Bovendien is de reclame voor tabaksproducten aan banden gelegd. En er is natuurlijk een verbod op de verkoop van tabak aan kinderen onder de achttien jaar.

Maar iets wat ook enorm heeft geholpen is het ingevoerde rookverbod. Kinderen worden in de openbare ruimte tegenwoordig veel minder blootgesteld aan rokende mensen dan pak ‘m beet twintig of dertig jaar geleden. Het imago van roken is langzaam maar zeker verschoven van ‘cool’ naar ‘echt niet cool’.

Combinatie van maatregelen

Moet je, om de consumptie van fastfood onder kinderen terug te dringen, ook niet een slimme combinatie van maatregelen inzetten? En moet het uitgangspunt bovendien niet zijn dat we alleen kinderen willen beschermen, maar de volksgezondheid in het algemeen? Ik ben geen voorstander van een verbod op de verkoop van fastfood aan kinderen als dat het enige is dat je doet. Ik geloof veel meer in een integrale aanpak. Dus goede voorlichting aan ouders en kinderen over het belang van gezonde voeding. Regulering van de verkrijgbaarheid van en reclame voor fastfood. Het goedkoper maken van gezonde alternatieven door bijvoorbeeld het afschaffen van de btw op groente en fruit. Het extra belasten c.q. duurder maken van ongezonde producten en fastfood. En wellicht kan een verbod op de verkoop van fastfood aan kinderen ook nog een duit in het zakje doen.

Winstoogmerk

Verkopers van fastfood hebben over het algemeen niet de volksgezondheid in het algemeen of de gezondheid van onze kinderen hoog in het vaandel. Zij willen hun producten verkopen en daar winst op maken. Als de overheid, om de volksgezondheid te beschermen, gaat ingrijpen op de fastfoodmarkt, dan gaat ze dat hoogstwaarschijnlijk omzet kosten. Tenzij de fastfood-branche meebeweegt en het aanbod van vette happen weet om te buigen naar gezonde en net zo smakelijke alternatieven. Maar dat kan de fastfood-branche alleen als gezonde voedingsmiddelen in vergelijking met ongezonde voedingsmiddelen goedkoper worden. Zolang de overheid die stap niet zet blijft het volgens mij dweilen met de kraan open en heeft fastfood in de ban doen niet zoveel zin.

Gaaf land

En dan tenslotte nog even dit. Zijn mensen die faliekant gekeerd zijn tegen een verkoopverbod ook bereidt om de consequenties die dat op de lange termijn heeft te dragen? Immers, een ongezonde leefstijl leidt tot meer overgewicht. En overgewicht leidt tot meer welvaartsziekten als diabetes, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Hierdoor blijven de kosten van onze gezondheidszorg ieder jaar stijgen.

Kiezen we voor een gezondheidszorg die steeds duurder wordt waardoor de overheid op een gegeven moment keuzes moeten gaan maken die ten koste gaan van onze welvaart of onze veiligheid? Want ook de overheid kan een euro maar één keer uitgeven. Hebben we niet een collectieve verantwoordelijkheid, overheid en burger samen, om de kosten van de gezondheidszorg binnen de perken te houden? Zodat onze kinderen en onze kleinkinderen ook nog een fijn leven kunnen hebben in dit gave land.

Abonneer je op mijn blogs:
Facebook
Instagram
Twitter
Pinterest

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.