De afbeelding illustreert het onderwerp van deze blog die gaat over de omikronvariant

Omikronvariant

Gisteravond ging talkshow Op1 op NPO1 volledig over de omikronvariant die op dit moment aan zijn opmars bezig is. Enkele weken geleden werd deze nieuwe variant van het coronavirus in Zuid-Afrika ontdekt. En wat doe je als je in een pandemie zit die al bijna twee jaar duurt en er wordt een nieuwe variant ontdekt? Op het moment dat de omikronvariant werd ontdekt werd er van overheidswege meteen fors ingegrepen. O nee, wacht, dat gebeurde dus niet. De omikronvariant is niet de eerste variant van het coronavirus waar we mee te maken hebben. Sta me toe om het geheugen even op te frissen.

Oorsprong coronavirus

Het originele coronavirus vond zijn oorsprong in het Chinese Wuhan. Het sterke vermoeden bestaat dat het virus afkomstig is van vleermuizen. Aanvankelijk wees alles erop dat het virus is ontstaan op een voedselmarkt in Wuhan. Maar uit nader onderzoek blijkt dat er in november 2019 ook al besmettingen waren bij mensen die deze markt helemaal niet bezocht hadden. Een alternatieve theorie is dat het virus is ‘ontsnapt’ uit een laboratorium in Wuhan. Een ding staat in ieder geval vast. We hebben te maken met een zogenaamde zoönose. Een ziekte of infectie die overspringt van dier op mens. 

Een zoönose kan ontstaan door intensief contact tussen mens en dier. Als je kijkt naar de gigantische concentraties van vee (koeien, varkens, kippen, schapen en geiten) dan besef je al snel dat intensief contact bijna onontkoombaar is. En dan te bedenken dat de meeste besmettelijke ziektes zoönosen zijn. Voorbeelden hiervan zijn de ziekte van Lyme, SARS, MERS en Q-koorts. Maar ook de griep is ooit overgesprongen van dier op mens. En als we zo nauw in contact met genoemde dieren blijven dan zal er ongetwijfeld nog een heel rijtje besmettelijke ziektes volgen.

Verschillende varianten

Maar ik dwaal af. Ik zou de verschillende varianten van het coronavirus even belichten. We hadden dus het originele coronavirus afkomstig uit Wuhan. Daarop volgenden respectievelijk de Britse variant (alfavariant) en de Zuid-Afrikaanse variant (bètavariant). Daarna de Braziliaanse variant (gammavariant) en de delta-variant afkomstig uit India. En nu zitten we sinds eind november opnieuw met een Zuid-Afrikaanse variant, de omikronvariant. 

Dat er overigens verschillende varianten van het coronavirus ontstaan is een volledig normaal en verklaarbaar verschijnsel. Het belangrijkste doel van het coronavirus is namelijk om zo lang mogelijk te overleven. Hiervoor past het virus zich in de loop der tijd aan om die overleving beter mogelijk te maken. Mutaties van het virus ontstaan het gemakkelijkst op plekken waar het virus ongestoord zijn gang kan gaan. Dus op plekken waar veel mensen dicht bij elkaar leven en het virus niet of nauwelijks wordt gehinderd door vaccinaties en per saldo dus heel veel mensen kan besmetten.

Wat we wel weten over de omikronvariant

We zitten dus zogezegd met een tweede Zuid-Afrikaanse variant van het virus. Een variant waar we nog veel niet van weten. Wat we wel weten is dat de omikronvariant besmettelijker is dan de heersende delta-variant. Logisch als je bedenkt dat ook deze variant van het virus probeert te overleven. Om succesvol te zijn zal het de heersende delta-variant moeten verdringen. De beste kansen heb je dan als je simpelweg besmettelijker bent. Op die manier kun je immers in korte tijd veel mensen besmetten. Grote vraag is of besmetting met de omikronvariant het gemiddeld risico op een ernstiger verloop van COVID-19 nadelig beïnvloedt. Kortom, of je er zieker van wordt en het de kans dat je in het ziekenhuis moet worden opgenomen vergroot. We weten het nog niet.

Gigantisch dilemma

En wat doe je als je een nieuwe coronavariant de volksgezondheid bedreigt, maar je weet nog niet precies wat de aard en de omvang van die bedreiging zijn? Ga je dan met je handen over elkaar zitten en wachten tot duidelijk wordt waar je mee te maken hebt? Of ga je uit voorzorg alles uit de kast halen om de volksgezondheid te beschermen en neem je de mogelijke economische en maatschappelijke gevolgen op de koop toe. Een gigantisch dilemma als je het mij vraagt. 

Maar kunnen we dan niets leren van andere landen om ons heen? Hoe gaan zij met dit dilemma om? Welke keuzes maakt de overheid daar. Een land als Israël is al vroeg begonnen met het zogenaamde ‘boosteren’. Nederland heeft gewacht. Als je kijkt naar het verloop van het virus loopt Israël voor op de ontwikkelingen in Nederland. De maatregelen die Israël treft lopen logischerwijs ook voor op Nederland. Toen Israël al met ‘boosteren’ begon waren bij ons nog alle pijlen gericht op het vergroten van de algehele vaccinatiegraad. Omdat we later zijn begonnen met vaccineren zouden we ook pas later hoeven te gaan ‘boosteren’. Op zich een logische gedachte. Er werd echter geen rekening gehouden met een nieuwe variant die roet in het eten kon gooien. En dat vind ik persoonlijk ongelooflijk dom en kortzichtig. Alsof wij in Nederland in een veilige en ondoordringbare ‘bubble’ zouden leven.

Corona is here to stay

Het coronavirus gaat vermoedelijk, in ieder geval niet op korte termijn, onze samenleving met rust laten. Er is dus een brede maatschappelijke discussie nodig hoe we onze samenleving gaan inrichten in de wetenschap dat het coronavirus is ‘here to stay’. En daar zijn we rijkelijk laat mee als je het mij vraagt. We hebben te lang gedacht dat de wetenschap ons van dit virus af zou helpen. Maar is dat wel een reële verwachting? Bijna een jaar geleden klonk in wetenschappelijke kringen al het geluid dat het coronavirus endemisch wordt. Dat wil zeggen dat het niet meer weggaat en we er net als met andere virussen, mee moeten leren leven. Als je zo vertrouwd op de wetenschap voor een oplossing, dan had het opnieuw inrichten van de samenleving toen al kunnen beginnen en was het dilemma waar de overheid nu voor gesteld staat misschien niet zo groot geweest. 

Visie en verandering

Regeren is vooruitzien. Maar om vooruit te kijken heb je visie nodig. En van een conservatief liberaal kabinet dat visie afdoet als een probleem voor de oogarts, kun je natuurlijk niet verwachten dat ze dat probleem tijdig oppakt. Echt hoopvol ten aanzien van het binnenkort aan te treden nieuwe kabinet ben ik dan ook niet. Mijn hoop is gevestigd op Nederland zelf. Laat de verandering maar vanuit de samenleving komen. Dat geeft denk ik ook een iets grotere kans van slagen dan als het uit Den Haag moet komen. En wat het nieuwe kabinet betreft. De eerste honderd dagen zullen alles bepalend zijn. Laat in die honderd dagen maar zien dat je visie hebt. Zo niet, dan vrees ik dat Rutte IV hooguit net zolang missionair is als dat Rutte III demissionair was.

Nog niet uitgelezen? Op 1 november 2020 publiceerde ik mijn blog met de titel ‘Corona is not over yet’. Wie kon vermoeden dat deze blog ruim een jaar later nog niet aan actualiteit heeft ingeboet?

Abonneer je op mijn blogs:
Follow by Email
Facebook
Twitter
Pinterest
Instagram

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.